Close

October 7, 2014

Amerikaans honkbaljargon: geweld, seks en vogels

kennypowers

“De woorden en uitdrukkingen in dit boek overziend, kan het jargon, denk ik, in drie groepen worden gerubriceerd. Opvallend is allereerst hoeveel woorden refereren aan geweld, agressie, intimidatie en (het overwinnen van) angst. Honkbal is in essentie het gevecht tussen een werper en een slagman, waarbij de eerste de tweede moet zien uit te gooien ende tweede de eerste daarvan wil weerhouden door de bal het veld of de tribune in te slaan. Het duel tussen werper en slagman lijkt van een afstand elegant, maar hoe dichter je ze op de huid zit hoe meer je beseft dat het vooral een harde strijd is. Iedere slagman, hoe goed ook, moet zich instellen op een projectiel dat van geringe afstand met grote snelheid op hem wordt afgevuurd. Een honkbal buigt niet mee en kan, als hij met een snelheid van 150 kilometer per uur je lichaam treft, een blessure veroorzaken. Diezelfde agressie doet zich voor tussen honkloper en honkman. De eerste wil vermijden dat hij wordt uitgetikt of -gegooid en zal er alles aan doen om het honk veilig te bereiken. De tweede wil dat juist voorkomen. Botsingen zijn onvermijdelijk. Blessurs ook.

Er is daarnaast geen sport waarin zo veel woorden, uitdrukkingen en spelelementen metaforen zijn voor seks. Het rondje om de honken en honkslagen hebben schrijvers als Philip Roth en Robert Coover geinspireerd via honkbal uit te weiden over de geslachtsdaad. Ervaringsdeskundigen als oud-spelers Jose Canseco en Jim Bouton hebben daarnaast in openhartige non-fictieboeken de grote rol beschreven die vrouwen en seks in de honkbalcultuur spelen. Interessant is dat dit aspect van honkbal vooral wordt genegeerd in de officiele honkballectuur. Degenen die honkbal verkopen als het nationale tijdverdrijf hebben belang bij een imago van de sport als ‘good, clean fun’, een moreel hartversterkertje voor het hele gezin.

Ten slotte zijn er nogal wat honkbalwoorden en -uitdrukkingen die refereren aan vogels en vogelvluchten. De oorzaak daarvan is duister, maar heeft misschien te maken met het rurale imago van de sport. Want hoewel de wortels van honkbal in de stad New York liggen en de major league-wedstrijden zonder uitzonderingen in of aan de rand van steden worden gespeeld, heeft honkbal meer dan football en basketbal een landelijke uitstraling.”

(Menno de Galan, Honkbal is Amerika / Amerika is honkbal, Uitgeverij Thomas Rap, Amsterdam 2008, blz 23-24)