Close

September 10, 2014

“Stalorders” en een “niet-aanvalsverdrag” in de Formule 1

schumi-bari

“Daarom begrijpt ook niemand wat Ferrari het publiek in Oostenrijk voorschotelt. Rubens Barrichello, die het hele weekend de snelste was, trapt daar 50 meter voor de finish op de rem om de leider in het klassement voor te laten gaan en die neemt het aanbod braaf aan. Dat hij vervolgens bij de huldiging de hoogste trede en de beker aan Barrichello overlaat en vervolgens verklaart zelf ook niet blij te zijn met de stalorder ‘maar het team heeft het nu eenmaal zo besloten’, kan de aangerichte schade niet meer teniet doen. Of hij zoiets echt nodig heeft, wordt Schumacher op de persconferentie gevraagd, wat zulke overwinningen en titels waard zijn en waarom hij de stalorder niet gewoon heeft genegeerd en achter Barrichello over de streep is gereden. ‘Dat heb ik overwogen, maar het ging zo snel, ik hield er zelf helemaal geen rekening mee. Ik had bijna geen tijd om te reageren’, probeert hij zich te rechtvaardigen. ‘Voor de toeschouwers ziet het er heel anders uit. Wij zitten in de auto en moeten onmiddellijk reageren.’

Niet alleen de fans op de Osterreichring fluiten en joelen, de verontwaardiging is wereldwijd. Het is duidelijk dat de beslissing door het team werd genomen, maar ook dat Schumacher niet het lef had om zich ertegen te verzetten: ‘Het zijn niet de coureurs die racen, wij controleren en beslissen’, zegt Ross Brawn later. Zijn Formule 1-coureurs simpelweg marionetten?

Zelfs in de kring van Schumachers naaste vertrouwelingen is men er niet zeker van of ‘de storm in een glas water’zoals Ferrari het schandaal betitelt, zo snel kan overwaaien. ‘Ik vrees dat deze smet nog lang aan ons zal blijven kleven’, zegt Balbir Singh, Michaels fitnesstrainer en een van zijn beste vrienden, die bovendien een zeer hoge pet van hem op heeft. […] Over het incident in Oostenrijk hebben ze niet gesproken: ‘Michael lost dat soort dingen liever zelf op.’ Of zijn beschermeling zelf vindt dat hij juist heeft gehandeld, kan Balbir geen uitspraak doen: ‘Maar je kunt de tijd niet terugdraaien.’

Twee weken later, in Monaco bindt Jean Todt in: ‘We hadden niet verwacht dat onze stalorder zoveel reacties uit zou lokken’, gaf hij toe. ‘We kunnen ons niet permitteren nog eens op die manier ons gezicht te verliezen. Misschien was het fout om het zo te doen. Het was een les voor Ferrari. Als de situatie zich nog eens voordoet, moeten we de emoties die onze beslissing uitlokt, beter in de hand houden.’

De FIA daagt de beide coureurs op 26 juni voor de World Council, maar de zitting loopt met een sisser af: alleen de ongepaste podiumceremonie wordt bestraft met een boete van een miljoen dollar, waarvan 500.000 voorwaardelijk. Tegen de stalorder kan men niets beginnen, al is men het er niet mee eens maar het reglement biedt geen handvat.

[…]

Het spel in Oostenrijk wordt niet herhaald, maar als de teamgenoten aan de leiding gaan, blijft duidelijk zichtbaar dat er sprake is van een ‘niet-aanvalsverdrag’ tussen Schumacher en Barrichello – dan weer in de ene en dan weer in de andere volgorde. Het maakt de races er niet opwindender op. De voorlaatste race in Indianapolis verloopt curieus. Pas later komt naar buiten hoe het is gegaan: een paar ronden voor het einde vraagt Schumacher, die aan de leiding gaat, via de boordradio aan de teamleiding of hij Barrichello, die achter hem rijdt, mag laten passeren. Hij wil hem de in Oostenrijk misgelopen zege graag teruggeven. Maar Jean Todt geeft geen toestemming. Zoiets als in Oostentijk mag onder geen beding nog een keer gebeuren.

Schumacher, loyaal als hij is aan Jean Todt, bedenkt een andere variant. Hij wil tegelijk met Barrichello over de streep rijden, een onderneming die in het tijdperk van elektronische tijdwaarneming in duizendsten van seconden natuurlijk tot mislukken gedoemd is. Barrichello, die net als de teamleiding in het duister tast over wat Schumi bekokstoofd heeft, drukt zijn neus een fractie van een seconde eerder over de streep dan Schumacher, die Todt weliswaar niet wil afvallen maar toch blij is met het ‘ongelukje’. Hij heeft tenslotte zijn doel bereikt: Barrichello de overwinning schenken zonder Todts opdracht te negeren.

Dat ze de uitslagen zo naar eigen inzicht kunnen ‘manipuleren’ komt natuurlijk door de onaantastbaarheid van de Ferrari’s, die in 2002 samen evenveel punten halen als alle andere teams bij elkaar: 221. Dat zegt eigenlijk alles. Van de wilde plannen van Ecclestone en Mosley komt niets terecht. De teams zijn ertegen en daarmee een keer eensgezind. Op 28 oktober vindt in Londen een zitting van de Formule 1-Commissie plaats. Voor 2003 wordt een aantal maatregelen ingevoerd die de spanning terug moeten brengen. Kwalificatieronden worden voortaan solo gereden, de training op vrijdag bepaalt de startvolgorde op zaterdag en wordt daarmee opgewaardeerd. De bandenfirma’s mogen de teams twee verschillende bandensoorten leveren; tot dat moment hadden de teams samen de keuze uit twee verschillende bandentypes. De enige maatregel die direct tegen Ferrari gericht lijkt te zijn – het officiele verbod op stalorders – lokt bij insiders alleen maar een glimlach uit, want die maatregel is niet te handhaven: elk team beschikt over genoeg mogelijkheden om in het geheim teamorders uit te vaardigen.”

(Karin Sturm, Michael Schumacher – De biografie, Uitgeverij Carrera, Amsterdam 2014, blz 162=163, 164-165, 168-170)