Close

August 15, 2014

Voetballen in de DDR-dictatuur: “Die Mauer muss weg!”

“Al gedurende de DDR-dictatuur was de Berlijnse arbeidersvereniging een buitenbeentje. BFC Dynamo Berlin was indertijd de club van de Oost-Duitse geheime dienst, de Stasi, terwijl Union in het geheim werd gesteund door de vakbond. Fan zijn van de ‘Eisernen’ werd in de socialistische ‘heilstaat’ beschouwd als een statement tegen het regime. Niet dat er bij Union in die tijd nou zoveel verzetsstrijders zaten, maar het was evident dat veel aanhangers het niet eens waren met de wijze waarop de regering invulling gaf aan het Communistisch Manifest. Union Berlin werd door de overheid dan ook beschouwd als de luis in de pels van de DDR-Oberliga. Het leverde de club enorme tegenwerking op vanuit de autoriteiten, waardoor het nagenoeg onmogelijk was de landstitel te winnen. Slechts eenmaal werd beslag gelegd op de ‘Pokal’. Goede spelers werden stelselmatig onder druk gezet om te verhuizen naar een andere club. Stond 1. FC Union voor, dan liet de scheidsrechter gerust tien minuten naspelen, en wanneer de derby tegen aartsrivaal Dynamo op het programma stond, liet de gehate Stasi-chef Erich Mielke voor de aftrap zonder pardon honderden ‘Eisern’-fans oppakken. Als respons klonken vanaf de tribunes voortdurend spreekkoren tegen het bewind, en daar was in die tijd veel moed voor nodig. Vaak ging dat gepaard met de nodige galgenhumor; wanneer het team op de rand van de zestien een vrije trap kreeg en de tegenstander een muurtje opstelde, riepen de fans eendrachtig: ’Die Mauer muss weg, die Mauer muss weg!’ Vaak werden na zo’n duel willekeurige supporters meegenomen naar het politiebureau. De turbulente geschiedenis vormde de club tot ‘Kultverein’ en maakte de fans saamhorig. Ik ken geen tweede club in Europa waar ‘Verein und Anhanger’ zo nauw verbonden zijn; bij ‘Eisern Union’ worden beslissingen op democratische wijze genomen en zal geen sponsor het in zijn hoofd halen de macht op te eisen. Toen de cultclub in 2004 op de rand van de financiele afgrond stond. lanceerden supportersverenigingen gezamenlijk een campagne waarbij de leden ‘en masse’ bloed afgaven en de opbrengst hiervan doneerden aan hun club. ‘Bluten fur Union’ noemden ze de ludieke actie met gevoel voor dramatiek.”

(Tom Bodde, Van Letland tot de Langeleegte [2014], blz 166-167)

Literatuur

Tom Bodde, Confetti, bier en staanplaatsen – voetbalanekdotes van een groundhopper [2008].

Tom Bodde, … auf der Suche nach dem Kick – Fussballabenteuer eines Groundhoppers, DC Verlag, Bochum 2013.

Tom Bodde, De voetbalhel – anekdotes van een groundhopper [2011].