Close

June 23, 2014

Vluchtgedrag bij het nemen van de strafschop

“Gelukkig is daar de wetenschap om beter te begrijpen waarom spelers plotseling strafschoppen missen die ze onder andere omstandigheden wel raak schieten. Zelfs in Noorwegen houdt de strafschop de gemoederen bezig en daar is Ger Jordet de strafschop-hoogleraar van dienst. UIt zijn onderzoek blijkt dat mensen situaties waar veel stress mee gemoeid is en die invloed op hun zelfbeeld hebben het liefst zo snel mogelijk achter de rug willen hebben. Er zijn dan twee gedragsopties: vechten of vluchten. In essentie gebeurt dat onbewust. Het is gedrag dat automatisch ontstaat op het moment dat het er echt om gaat. De speler zelf hoeft het niet eens in de gaten te hebben; die doet wat hij denkt dat hij moet doen. Maar waar de een gaat vechten, vertoont de ander vluchtgedrag. Het verschil hiertussen kun je zien aan de tijd die een speler zichzelf geeft tussen het fluitsignaal en de uiteindelijke strafschop. Hoe sneller de speler de strafschop wil nemen, met andere woorden: hoe sneller hij van de taak af wil zijn, hoe meer we het over vluchtgedrag hebben. En wat blijkt? De Engelse, Spaanse en Nederlandse internationals schieten het snelst, tussen 0,28 (Engeland) en 0,48 (Nederland) seconde. Zij vertonen vluchtgedrag, willen er snel van af zijn. Engeland en Nederland behoren tot de slechtste strafschoplanden ter wereld. En de beste strafschoplanden ter wereld dan? De Duitse spelers doen het rustiger aan, namelijk in 0,64 seconde. De Fransen spannen de kroon met een hele seconde. Zij vertonen vechtgedrag, nemen de tijd om de actie tot een goed einde te brengen.

Er is een tweede indicatie van vluchtgedrag. De Engelse spelers vermijden in meer dan de helft van de gevallen direct oogcontact met de keeper van de tegenstander. Bij de Duitsers is dit in minder dan een op de drie situaties het geval. Wegkijken is vluchtgedrag, kijken een teken van zelfverzekerdheid. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Chichester. Spelers die de keeper recht aankijken schieten meer strafschoppen raak dan spelers die zich direct omkeren of die wegkijken. Onzekere spelers maken keepers zekerder. En spelers die heel zeker overkomen maken keepers onzekerder. Hierdoor stoppen de doelmannen minder strafschoppen.”

(Gyuri Vergouw, Bondscoach – Coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders, Voetbal International, Gouda 2014, blz 159-160)

Literatuur

Gyuri Vergouw, De Strafschop – Zoektocht naar de ultieme penalty, Uitgeverij Funsultancy 2000 (tweede, herziene druk: Elsevier, Maarssen 2003)

Henri van der Steen, Penalty! – Het trauma van Oranje, Tirion Uitgevers, Baarn 2004