Close

June 5, 2012

Dynamo Kiev: sterven voor de eer van het vaderland

“In heel deze periode van buitengewone successen is één ding steeds hetzelfde gebleven in het leven van de spelers van Dynamo. Ze kunnen geen dag op de club komen zonder herinnerd te worden aan het offer dat gebracht is door Nikolaj Korotkych, Nikolaj Troesevitsj, Ivan Koezmenko en Aleksej Klimenko. Zij zijn voortdurend aanwezig. Ze bevinden zich niet in het enorme Stadion van de Republiek waar honderdduizend fanatieke aanhangers zich samenpersen om wedstrijden voor de Champions League of internationale wedstrijden bij te wonen.

Deze vier helden houden in de vorm van hun monument een waakzaam oog op het kleinere Dynamo-stadion, waar de club haar gewone competitiewedstrijden afwerkt voor vijftienduizend niet minder vurige supporters. Hier speelt het dagelijkse leven van de club zich af en hier staat het monument.

Het enorme monument is gehakt uit één enkel blok graniet, dat uit de ingewanden van de aarde in de lucht geschoten lijkt te zijn. De vier mannen springen uit een holte van het rotsoppervlak naar voren, omdat de steenmassa hen niet meer kan houden, lijkt het. Ze zijn groot en trots en krachtige, schitterende voorbeelden van Sovjetatleten. Ze dragen een voetbaltenue, maar hun spieren lijken zelfs in de kille steen te trillen. Terwijl ze zich zo als een blok verheffen tegen wat ze ook maar tegenover zich zullen vinden, geven deze naamloze mannen elkaar een arm, niet als gebaar van genegenheid, maar van kameraadschap en eensgezindheid.

De linkerfiguur kijkt naar beneden met een uitdrukking eerder van spijt dan van verdriet. Links van hem en enigszins boven hem uit staat een speler die met waardigheid voor zich uitkijkt; alleen zijn neergeslagen ogen verraden enige emotie. De derde figuur daarnaast leunt naar voren alsof hij slechts door de armen van zijn kameraden tegengehouden wordt. De vierde, meest rechtse figuur staat onbewogen rechtop, de kin iets omhoog, vierkante kaken, de blik voorbij de onmiddellijke toekomst, gericht op hun uiteindelijke lot.

Het hele beeld is gemakkelijk drie metrer hoog en komt nog ruim boven de langste mannenfiguur uit. Het oppervlak is grof en ruw gebeiteld en geeft stom, maar welsprekend uitdrukking aan moed, heroïek en Sovjetmannelijkheid. Niemand zal langs dit beeld kunnen lopen zonder ernaar te kijken en zich af te vragen wie deze mannen waren waarom ze op deze manier zijn vereeuwigd.

Dit monument, met een gedenkplaat waarop het offer van de vier spelers van Dynamo vermeld wordt, is het eerste wat spelers en supporters zien, iedere keer als ze naar de club komen. Uit geschriften over de club, uit wedstrijdverslagen in de plaatselijke pers en uit gesprekken met fans blijkt ondubbelzinnig dat het heel iets anders is om uitverkoren te worden om voor Dynamo Kiev te spelen dan voor zomaar een voetbalclub uit te komen. De gesprekken van de supporters zijn gekruid met gepeperde uitdrukkingen, haast krijgshaftig van toon, over spelers die ‘de clubkleuren verdedigen’ of die, in de woorden van Lobanovski zelf, ‘strijden voor de eer van Kiev’.

Sinds het monument is opgericht, plegen de naoorlogse generaties van Dynamo-spelers hun respect en dankbaarheid aan deze mannen te betonen in een eenvoudig, maar ontroerend gebruik. Als een speler trouwt, trekken bruid en bruidegom zich een moment onopvallend terug uit de feestelijkheden om hun bloemen aan de voet van het monument te leggen, als eerbetoon aan de mannen zonder wie de club niet zou bestaan.”

(Andy Dougan, “Dynamo Kiev – Sterven voor de eer van het vaderland”, UItgeverij Balans, Amsterdam 2001, blz. 190-191)