Close

May 31, 2012

Drama in het Lenin-stadion

leninstadion

“Pas op 20 oktober 1992, tien jaar na de ramp, werd er een monument onthuld voor de slachtoffers van de tragedie in het Lenin-stadion. Het monument staat in de schaduw van een kolossaal Lenin-beeld, bij de ingang van het stadion en en is verscholen achter een hekje, in een grasperkje. Het monument herdenkt, merkwaardig genoeg, alle doden die overal ter wereld vielen bij stadionrampen: Lima (1960), Buenos Aires (1968), Glasgow (1971), Cairo (1974), Brussel (1985), Bastia (1988), Sheffield (1989).

‘Het was verboden om alleen over de ramp in Moskou te praten’, verklaart Raisa. ‘Waar niet over gesproken werd, had ook niet plaatsgevonden. Daarom moest het een monument worden voor alle slachtoffers, dus ook die in Lima bijvoorbeeld. Maar het is al een wonder dat de directie van het Luzhniki-stadion akkoord is gegaan met een monument. Eerst was er strijd over een stukje grond, daarna vond Luzhniki het monument te hoog. En de gemeente heeft er geen roebel aan meebetaald. Spartak evenmin, hoewel de club mij in brieven alle medewerking beloofde. Onze jongens zijn toch vanwege Spartak doodgegaan? Dan zou het in mijn ogen logisch zijn dat ze hun betrokkenheid tonen. Het monument is er uiteindelijk gekomen, maar daarvoor hebben we wel bijna letterlijk moeten vechten.’

Op de voorkant van het beeld, dat werd ontworpen door Iwan Skovorodin, staan de 66 namen van de slachtoffers van de ramp. Ze zijn uitrgehakt in het monument, dat een huilende moeder uitbeeldt, die rouwt om haar kind. Boven haar gezicht staan symbolisch de trappen. Bij alle namen staan de voorletter en de volledige achternaam. Bij de zestien kinderen die bij de ramp omkwamen, zijn de voornamen wel volledig uitgeschreven. ‘Gedenk hen alsjeblieft’, staat erbij.

Hoewel het comité van nabestaanden, onder leiding van Raisa, geld inzamelt voor onderhoud, laat de kwaliteit van het monument te weensen over. De verf bladdert af en het hekwerk rondom het beeld roest. Bovendien is het monument aangetast door kogelgaten. ‘Rond het stadion vindt dagelijks een markt plaats. ‘s Avonds vinden daar afrekeningen plaats’, weet Raisa.”

(Iwan Tol, “Drama in het Lenin-stadion – De verzwegen doden van Spartak Moskou-Haarlem”, Nieuw Amsterdam Uitgevers, Amsterdam 2007. blz. 151-152)